Ryzyko wystąpienia kontuzji stawu skokowego u zawodników U9 – U15

 

Rozgrzewka – to bardzo ważna i potrzebna część treningu piłki nożnej. Uwarunkowana jest wieloma zasadami np. specyficzności, stopniowania intensywności. Główny cel rozgrzewki to przygotowanie wszystkich układów ciała zawodnika do wysiłku. Jest w pełni uzasadniona w przypadku młodzieży i dorosłych, grających zarówno rekreacyjnie jak i zawodowo. Zastanówmy się jednak jaka jest istota rozgrzewki u dzieci…

Z pomocą do naszych rozważań przychodzą naukowcy Laboratorium Neuromechaniki, Uniwersytetu w Salonikach. Pod naukową lupę zaproszono 677 zawodników piłki nożnej w wieku 9,12 i 15 lat. Od graczy zebrano dane dotyczące stażu treningowe, częstotliwości treningów oraz historii przebytych urazów. Wyniki badań okazały się niezwykle interesujące…  Za nim jednak przejdziemy do ich omówienia, przypomnijmy sobie kilka faktów o stawie skokowym który w tym przypadku został szczególnym obiektem westchnień naukowców.

ssds

Schemat budowy stawu skokowo-goleniowego

Staw skokowy to określenie potoczne. Prawidłowa nazwa to staw skokowo-goleniowy górny i dolny (łac. articulatio talocruralis superior et inferior). Określenie jest pochodną nazw trzech kości wchodzących w skład stawu: kości goleni (strzałki i piszczela) oraz kości skokowej składającej się z trzonu, bloczka, główki i szyjki.  Staw skokowy górny (głowa kości skokowej + koniec dalszy k. piszczelowej i k. strzałkowej) odpowiedzialny jest za ruch zginania i prostowanie stopy w płaszczyźnie strzałkowej. Staw skokowo-goleniowy dolny (k. skokowa + k. łódkowa + k. piętowa) odpowiada za ruchy odwracania i nawracania stopy. Oba stawy wzmocnione są więzadłami: skokowo-piętowy, skokowo-goleniowym, trójgraniaste, piętowo-strzałkowym oraz skokowo strzałkowymi przednim i tylnym.

 

Tak skomplikowana struktura jest podatna na urazy. Świadczą o tym statystki: w rozgrywkach UEFA Champions League w latach 2001-2012 doszło do… 1080 takich kontuzji stawu skokowo-goleniowego (Waldén, Hägglund, & Ekstrand, 2013). W związku z tym, z jeszcze większą ciekawością przyjrzymy się wynikom badań naukowców z Grecji.

 

tabela

Liczba i częstotliwość występowania kontuzji stawu-skokowo goleniowego u 677 greckich zawodników piłki nożnej w wieku 9-15 lat (Kofotolis, 2014).

 

Pierwszą istotną rzeczą rzucającą się w oczy, jest brak odnotowanych kontuzji u dziewięciolatków! Jest to istotny fakt, potwierdzający się w innych pracach oraz mający odzwierciedlenie w rzeczywistości obserwowanej z perspektywy trenera. Dzieci do 10 roku życia bądź do osiągnięcia relatywnie dużej masy ciała oraz wysokości, nie są narażone na kontuzje stawu skokowo-goleniowego. Związane jest pośrednio z biomechaniką pracy stawu i postawą ciała w wieku dziecięcym. Wraz z rozpoczęciem dojrzewania, ogrom zmian hormonalnych i tempo wzrostu wpływają na balanse i dysbalanse mięśniowe. Dojrzewający organizm jest także w stanie wyzwolić większe momenty sił oddziaływujące na staw. Suma tych czynników wpływa na zwiększenie ryzyka wystąpienia kontuzji stawu skokowo-goleniowego wśród młodzieży i dorosłych.  Warte wspomnieć o kontuzjach o przyczynie mechanicznej… albo lepiej nie (patrz M. Wasilewski vs A. Witsel)!

Podsumowując przedstawione informacje, możemy wysnuć wniosek – skoro kontuzje omijają dzieci to czy istotne jest stosowanie rozgrzewki? Pamiętajmy jednak że:

  • Rozgrzewka nie przygotowuję tylko układu kostno-stawowego! Odpowiada także za adaptacje do wymagań gry naszych funkcji poznawczych.
  • Wprowadzanie pozytywnych wzorców od najmłodszych lat powoduję ich łatwiejsze przyswojenie – rozgrzewka przed wysiłkiem fizycznym staję się czymś naturalnym w późniejszym życiu.
  • To forma rozgrzewki i środki w niej wykorzystane decydują o jej przydatności dla dzieci uprawiających piłkę nożną. Gra także może być rozgrzewką. Berek też – istotne jest tylko – dla jakiej grupy i w jakim okresie ich biologicznego wzrastania trener go zastosuję!

Warto by sobie zadać pytania:

  1. Czy stosuję rozgrzewkę dostosowaną do wieku moich podopiecznych?
  2. Jakie środki w niej wykorzystuję? Czy są one odpowiednie do poziomu rozwoju fizycznego?
  3. Czy indywidualizuję rozgrzewkę? Czy każdy mój zawodnik jest tak samo zbudowany fizycznie?
  4. Czy uwzględniam w rozgrzewce pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego (OUN) który zawiaduje działaniami podejmowanymi przez piłkarza?

Dowiedz się więcej:

 

Kofotolis, N. (2014). Ankle sprain injuries in soccer players aged 7-15 years during a one-year season. Biology of Exercise, 10(2), 37–55.

Waldén, M., Hägglund, M., & Ekstrand, J. (2013). Time-trends and circumstances surrounding ankle injuries in men’s professional football: an 11-year follow-up of the UEFA Champions League injury study. British Journal of Sports Medicine, 47(12), 748–753.


Podyskutuj z autorem:

user_2596720_1ec8d2_huge

 

 

 

 

 

Krystian Rubajczyk
k.rubajczyk@polska-pilka-nozna.pl

Dyskusja: