Rozwój psychomotoryczny młodego sportowca

ROZWÓJ PSYCHOMOTORYCZNY – relacja i inspiracja z wykładu mgr Juli Badowskiej 

OKRESY SENSYTYWNE

  • SIŁA
  • SZYBKOŚĆ
  • SKOCZNOŚĆ
  • WYTRZYMAŁOŚĆ
  • GIBKOŚĆ
  • KOORDYNACJA

Wszystkie z tych aspektów rozwijają się w swoim tempie i mają tak zwane okresy sensytywne. Tak jak z nauką chodzenia czy mówienia – jest pewien wiek kiedy naturalnie, z mniejszym wysiłkiem zdobywamy te umiejętności. Jest to podatność na te konkretne bodźce. Po tym czasie nadal możemy się tego nauczyć ale nie jest to już tak proste, naturalne, może z gorszym efektem.

Warto poznać charakterystykę każdego wieku rozwojowego dziecka. W taki sposób można dopasować trening, by był ciekawy i dawał szanse rozwijania w odpowiednim czasie adekwatnych umiejętności !!

 

Wiek 3-6 lat

Prowadząc jakiekolwiek zajęcia ruchowe z najmłodszą grupą pamiętajmy, że ten wiek charakteryzuje:

  • egocentryczne widzenie świata. Dziecko zakłada, że daną sytuację kontekst wszyscy spostrzegają tak jak ono samo.
  • Brak rozumienia przekształceń dzieci odbierają kontekst – zmieni się kontekst to już wszystko jest inne. Dlatego np. ćwiczenie, które śmiało wykonywały z jedną piłką nie koniecznie będą potrafiły przenieść na inną piłkę – dla nich to zupełnie nowa sytuacja choć niewiele się zmieniło.
  • Nieodwracalność zdarzeń, rzeczy. To dlatego z naszej perspektyw „małe rzeczy” dla dziecka mogą być bardzo dużym problemem.
  • Myślenie intuicyjne
  • Nauka poprzez naśladownictwo
  • Uczenie spontaniczne, skokowe
  • Zaczynają rozumieć i czuć bieg czasu i przestrzeń wokół siebie
  • Szeregowanie elementów, klasyfikacja pod kątem 1 cechy. polecenie pozbieraj zielone piłki. (Gorzej może być z poleceniem zielone i małe piłki)
  • Zapamiętywanie max 4 elementów. Dlatego instrukcje do zabaw, gier muszą być proste i krótkie
  • Zawyżanie własnej samooceny jeszcze na tym etapie
  • Dość słaba pamięć krótkotrwała. Można więc łatwo odciągnąć uwagę od tego, że dziecko uderzyło się lub przegrało w jakiejś zabawie.
  • Intensywny rozwój zmysłów. Co warto wykorzystywać w ćwiczeniach – co czujesz, słyszysz, widzisz.
  • Dziecięce marzenia możemy podtrzymywać poprzez spotkania z mistrzami. Jest to świetny wstęp do przyszłego budowania celów.
  • Dzieci w tym wieku nie mają kompleksów, szybko bardzo się regenerują, mają dużą potrzebę ruchu. Słabą za to precyzję i dokładność oraz niższa wytrzymałość. Zaznacza się różnice płciowe w funkcjonowaniu chłopców i dziewczynek.
  • 5 rok życia nazywany jest złotym okresem nabywania płynności ruchów, koordynacji.

Jak prowadzić zajęcia ruchowe w tych grupach?

  • Sprawdzą się zabawy na wyczucie czasu
  • Rysunek
  • Gry wymagające wyobraźni
  • Dynamiczna zmiana zabaw i gier

Wiek 7-12 lat

  • Pojawia się wiele zmian takich jak: myślenie logiczne, łączenie faktów, pojawiają się operacje konkretne, stałość liczb, zwiększa się pojemność kategorii (np. trener to określenie nie tylko mojego trenera ale jest wielu ludzi, o których można powiedzieć „trener”)
  • Bardziej świadome kierowanie uwagi, koncentracji
  • Poznawanie sytuacji społecznych, nauka radzenia sobie ze stresem np. (jak sobie radze kiedy nie ma mamy)
  • W zakresie motorycznym: doskonalą się naturalne formy ruchu, duża łatwość w nauce nowych ruchów
  • Odwaga – dziecko chce próbować i sprawdzać się w nowych sportach i sytuacjach warto to wzmacniać w nim
  • Poza gibkością rozwija się i wzrasta wiele cech (koordynacja, skoczność, wytrzymałość, szybkość, siła)

Wiek 12-18 lat

  • Wiek dojrzewania może być trudny sportowy z uwagi na to, że zwyczajnie dziecko może nie nadążać za zmianami fizycznymi. To trochę tak jakby co 2 miesiące np. musiało uczyć się danego ruchu od początku bo zmienia się długość rąk, nóg i wiele dzieje się w organizmie naraz. Do tego dochodzą różnice w ramach jednego rocznika – dlatego rywalizacja jest tu bardzo delikatną kwestią.
  • W rozwoju poznawczym trenuje się pamięć, wzrasta wrażliwość zmysłów. Pojawia się tendencja do „wyolbrzymiania” znaczenia zdarzeń.
  • Może też być zmienna motywacja. Raz zależy mi na treningu innego dnia wybieram wyjście do kina. Ważne staje się zdanie rówieśników. Pojawić się może weryfikacja autorytetów (np. czy trener na pewno dobrze wie).
  • Istotna staje się dyskusja i cierpliwość przy pracy z zawodnikami w tym wieku.

Kiedy przypadają konkretne okresy sensytywne ?!

 Szybkość

  • Pierwszy dla chłopców 6-9 lat / Drugi dla chłopców 13-16 lat;
  • Pierwszy dla dziewcząt 4-7 lat / Drugi dla dziewcząt 11-13 lat;

Gibkość

  • Pierwszy dla chłopców 6-9 lat / Drugi dla chłopców 11-14 lat;
  • Pierwszy dla dziewcząt 4-7 lat / Drugi dla dziewcząt 9-12 lat;

Wytrzymałość

  • Pierwszy dla chłopców 12-14 lat / Drugi dla chłopców 18-22 lat;
  • Pierwszy dla dziewcząt 10-12 lat / Drugi dla dziewcząt 16-20 lat;

Siła

  • 12-18 miesięcy po zakończeniu skoku pokwitaniowego;

Orientacja przestrzenna

  • 12-16 lat

Podyskutuj z autorem:

_93I3980

Sandra Kalinowska – s.kalinowska@topwyszkoleni.pl. Psycholog sportu, Absolwentka studiów podyplomowych „Psychologia sportu pozytywnego” SWPS Sopot. Pasjonatka tenisa oraz rolek. www.topwyszkoleni.pl

Dyskusja: