Uczestnictwo w sporcie zorganizowanym przez dzieci z domów o różnym statusie społeczno-ekonomicznym

Współcześnie możemy zaobserwować znaczny wzrost dzieci z nadwagą, które nie podejmują żadnej aktywności fizycznej. Coraz częściej główną rozrywką dzieci i młodzieży są komputery, konsole do gier czy smartfony. Jak wynika z badań w krajach europejskich liczba dzieci otyłych wzrosła dwukrotnie w latach od 1980-2010 (Branca, Nikogosian & Lobstein, 2007). Przyczyną tego zjawiska może być mała aktywność fizyczna, siedzący tryb życia, złe i niezdrowe nawyki oraz brak zaangażowania rodziców w wspieranie rozwoju fizycznego dziecka (Hills, King, Armstrong, 2007, Lavizzo-Mourey, 2007). Dużo dzieci nie podejmuje aktywności fizycznej, która jest niezbędna do prawidłowego rozwoju oraz utrzymania i wzmocnienia kondycji fizycznej. Aktywność fizyczna poprawia funkcjonowanie układu krążenia oraz zwiększają wydzielanie się liczba endorfin, które poprawiają odczuwane samopoczucie.

Korzyści jakie płyną z regularnej aktywności fizycznej są bezcenne, ponieważ wspierają działanie praktycznie wszystkich układów narządów człowieka. Zaangażowanie rodziców w aktywność fizyczną dzieci ma kluczową rolę. Donosi się, że dzieci, których ojcowie uprawiają sport, są od trzech do pięciu razy bardziej aktywne, od dzieci, których ojcowie nie uprawiają go wcale. W przypadku gdy oboje rodziców uprawia sport – współczynnik ten wzrasta sześciokrotnie (Kalish, 2000). Wydaję się, że rodzice aktywniejsi fizycznie bardziej angażują się i dbają o rozwój fizyczny swoich dzieci.

Zagrożenia które czyhają na najmłodsze pokolenie, skutkują działaniami społeczeństwa zmierzającymi do coraz liczniejszego uczestnictwa dzieci i młodzieży w sporcie powszechnym i zajęciach rekreacyjnych. W 2014 roku Cvetković i współautorzy przeprowadzili badania, w których analizowali zależność między statusem społeczno – ekonomicznym rodziców, a uczestnictwem serbskich dzieci w zorganizowanych zajęciach sportowych. W badaniu uczestniczyło 1630 rodziców z 24 serbskich szkół podstawowych. Osiem z tych szkół znajdowało się na wsi, a 16 w mieście. Przebadano 1180 matek oraz 450 ojców. 7,5% z ogólnej liczby rodziców ukończyło jedynie szkołę podstawową, 56,6 % ukończyło gimnazjum, 12,2 % ukończyło liceum lub technikum, a 23,7% posiadało wykształcenie wyższe.

1

Liczba uczestników badania (Cvetković i wsp., 2014)

Na podstawie przeprowadzonych ankiet stwierdzono, że ok 35 % dzieci uczęszczało na różnego rodzaju zajęcia sportowe, które odbywały się w klubach sportowych, pozostali nie uczestniczyli w zorganizowanych zajęciach sportowych. Istotnym wydaję się fakt, 2/3 dzieci nie uczestniczy w zorganizowanych zajęciach sportowych, aktywność fizyczną podejmując wyłącznie na lekcjach wychowania fizycznego.

2Partycypacja serbskich dzieci w sporcie (Cvetković i wsp., 2014)

Ponadto, zaobserwowano, że wraz ze wzrostem dochodów rosła również liczba dzieci, które uczestniczyły w zorganizowanych zajęciach sportowych.  Może się to wiązać z opłatami które występują w większości klubów sportowych oraz  brakiem możliwości dowozu dziecka na trening. Wydaję się, że zjawisko to może wpłynąć na przeoczenie jednostek posiadających uwarunkowania i talent to profesjonalnego uprawiania sportu.

3

Partycypacja serbskich dzieci w sporcie a miesięczny dochód rodziców (Cvetković i wsp., 2014)

Pod uwagę badacze brali także wykształcenie rodziców. Okazało się, że większy odsetek dzieci uczestniczył w zorganizowanych zajęciach sportowych z rodzin o wykształceniu wyższym. Wydaję się to być powiązane ze świadomością opiekunów, iż aktywność fizyczna jest niezbędna do prawidłowego rozwoju dziecka.  Ciekawym jest też to, że nie zaobserwowano różnicy w uczestnictwie dzieci w sporcie, rozpatrując różnice w wykształceniu matki bądź ojca.

6

Miejsce zamieszkania a partycypacja serbskich dzieci w sporcie (Cvetković i wsp., 2014)

Zaskakujące doniesienia przynosi analiza liczby dzieci uczestniczącej w zajęciach sportowych, w powiązaniu z miejscem zamieszkania. Wśród serbskich dzieci mieszkających na wsi 4/5 nie uczestniczy w żadnej zorganizowanej formie zajęć sportowych. Wydaję się, że głównym powodem takiego stanu rzeczy, jest stan infrastruktura sportowej na serbskiej wsi, która praktycznie nie istnieje. Brak odpowiednich warunków powoduję, że dostęp do zajęć sportowych jest powszechny tylko w wielkomiejskich ośrodkach. Ponadto, uwarunkowania społeczne w Serbii (przebyte konflikty zbrojne, jednostronna niepodległość Kosova), nie pomagały w kreowaniu mody na kulturę fizyczną oraz uczestnictwo w sporcie.

Warto sobie zadać pytania:

1. Jak wygląda uczestnictwo w kulturze fizycznej przez dzieci i młodzież w Polsce?

2. Czy występują istotne dysproporcję w dostępie do zorganizowanych zajęć sportowych na wsiach i ośrodkach wielkomiejskich?

3. Jak w Polsce miesięczny dochód rodziców wpływa na uczestnictwo dzieci w sporcie powszechnym i kwalifikowanym?

Bibliografia:

  1. Cevtković, N., Nikolić, D., Paavlović L., Djordjević, N., Golubović, M., Stemanković, S., Velicković, M. (2014). The socio-economic status of parents and their children’s sports,  Facta Universitatis, 12 (2), 179-190.
  2. Branca, F., Nikogosian, H., & Lobstein, T. (2007). The challenge of obesity in the WHO European Region and the strategies for response. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe.
  3. Hills, A. P., King, N. A., & Armstrong, T. P. (2007). The contribution of physical activity and sedentary behaviours to the growth and development of children and adolescents. Sports Medicine, 37 (6), 533-545.
  4. Lavizzo-Mourey, R. (2007). Childhood obesity: what it means for physicians. JAMA, 298 (8), 920-922.
  5. Kalish, S. (2000). Fitness za djecu – praktični savjeti za roditelje. (Fitness For Children – Practical Advices for Parents), Zagreb: Gopal, d.o.o

Podyskutuj z autoramipawlak foto:

 

 

 

 

 

Michał Pawlak
m.pawlak@polska-pilka-nozna.pl

user_2596720_1ec8d2_huge

 

 

 

 

 

Krystian Rubajczyk
k.rubajczyk@polska-pilka-nozna.pl

 

Dyskusja: