Więzadło krzyżowe przednie – gojenie się tkanek miękkich

W poprzednim wpisie powiedziałam Wam o mechanizmie uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego. Dziś opowiem jak goi się taka tkanka.

Na początku zaznaczę, że każda tkanka miękka (więzadło, ścięgno, brzusiec)  jest w stanie zagoić się samoistnie. Jednak nie zawsze wytworzona zostanie tkanka wydolna, gotowa do wysiłku i obciążeń. Stąd często należy wykonać zabieg, rekonstrukcję – by sportowiec mógł wrócić do treningów.

W fizjoterapii mówimy o trzech fazach gojenia się tkanek miękkich : zapalnej, proliferacji oraz przebudowy.

FAZA ZAPALNA:

Jest niezmiernie ważnym etapem gojenia się tkanek. Trwa zwykle od 4-6 dni, czasami nawet do 2 tygodni. Zapalenie w odniesieniu do całego organizmu jest niezwykle istotnym  i niezbędnym procesem, gdyż powoduje: izolację miejsca, uszkodzonego i miejsca zapalenia, a poprzez migrację wielu cząsteczek i komórek do miejsca, w którym toczy się proces zapalny prowadzi w końcu do zagojenie się uszkodzenia. Cztery istotne oznaki toczenia się procesu zapalnego to:

  1. Obrzmienie
  2. Podwyższenie temperatury
  3. Ból
  4. Zaczerwienienie
  5. Ograniczenie ruchomości

Czyli opuchlizna nie musi być takim złym objawem. Oznacza, że mogło się coś uszkodzić, ale jednocześnie, że zaczyna się goić!

FAZA PROLIFERACJI (NAMNAŻANIA)

Zaczyna się zwykle w czwartym dniu po urazie i trwa do ok 3-4 tygodni po wystąpieniu czynnika uszkadzającego. Do miejsca uszkodzenia wędruje wiele komórek, które właśnie w miejscu urazu tworzą ziarninę – młodą, nową tkankę łączną bogatą w naczynia krwionośne.

W miejscu uszkodzenia następuje produkcja kolagenu. Ale tyczy się ona  „gorszego kolagenu”. Naczynia krwionośne, które tworzą specyficzne ziarenka na powierzchni rany powoli zanikają, a ziarnina zmienia się w twardą, włóknistą tkankę łączną zwaną blizną.

Jest to bardzo ważny moment z punktu widzenia fizjoterapeuty, ponieważ jego zadaniem jest od początku wytwarzania się sztywnej blizny, ją uelastyczniać.

FAZA PRZEBUDOWY

Jest kluczową fazą procesu gojenia się tkanek. Może się rozpocząć już w drugim tygodniu po uszkodzeniu. Ponieważ włókna wytworzone w fazie proliferacji nie charakteryzują się dużą odpornością mechaniczną, należy je przekonstruować. Blizna dojrzewa, proporcja między kolagenem typu „dobrego” i „gorszego” ulega normalizacji, gdyż poziom kolagenu gorszego, natomiast kolagenu lepszego wzrasta. Ułożenie włókien kolagenowych w tej fazie dąży do pełnego zorganizowania. To sprawi, że powstały zrąb będzie wytrzymalszy, a także wydolniejszy.

W miejscu uszkodzenia zmniejsza się ilość komórek i bogactwo unaczynienia. Poziom uwodnienia tkanek jest już bliski fizjologicznemu.

Czy fizjoterapeuta może ingerować i poddawać tkanki zabiegom podczas każdej fazie gojenia?

Przeczytacie o tym już za tydzień!

Bibliografia:

  • Chamberlain CS, Leiferman EM i wsp., Interleukin-1 receptor antagonist modulates inflammation and scarring after ligament injury, Connect Tissue Researh, 2014,55(3):177-186
  • Jagier A., Nazar K., Dziak A., Medycyna Sportowa, PZWL 2013, 672-675
  • Jurzak M., Antończak P., Adamczyk K., Białko aktywujące fibroblasty α (FAPα)-udział w gojeniu tkanek i kancerogenezie, Postępy biologii komórki, 2011; 38(4):597-612
  • Molloy T, Wang Y, Murrel GAC, T, The roles of growth factor in tendon and ligament healing, Sports Medicine, 2003;33(5):381-394
  • Sawicki W., Histologia, PZWL, Warszawa 2009
  • nature.com

 

Podyskutuj z autorką

97996468_258938602015128_2781149791273353216_n

Dyskusja: