Wychowanie bez porażek

Wielokrotnie jako rodzic spotkasz się z problemem wychowawczym – sytuacją w której Ty i Twoje dziecko dążycie do osiągnięcia przeciwstawnych celów. Zapewne podejmujesz działania pedagogiczne, które mają na celu przywołanie Twojej pociechy do określonego wzoru zachowań które uważasz za wartościowe.  W tych działaniach posługujesz się świadomie bądź nie świadomie, szeregiem metod i środków. W związku z tym możemy wyróżnić

  • Typ „Rodzic Zwycięzca” to osoby które w bardzo silny sposób podkreślają swój autorytet i władzę. Wydają zakazy, polecenia i wymagają od dziecka pełnego posłuszeństwa. Zmuszają swoich podopiecznych do wykonywania swoich rozkazów pod groźbą użycia różnego rodzaju kar.
  • Typ „Rodzic Zwyciężony”– są to rodzice, którzy spełniają wszystkie zachcianki swoich dzieci, ponieważ uważają, że jest to rzecz konieczna, aby dziecko było szczęśliwe i harmonijnie się rozwijało.
  • Typ „Rodzic Niestabilny” – to grupa opiekunów którzy nie reagują w sposób bardzo zróżnicowany, w zależności od wagi problemu odnoszącego się do ich systemu wartości reagują bardzo emocjonalnie bądź w sposób bardzo wyciszony.
  • Typ „Rodzic Stabilny” – to rodzic który jest konsekwentny. Wspiera dziecko w jego pasjach, motywuje do działania ale jest także w stanie go konstruktywnie skrytykować oraz wymierzyć zasłużoną karę w przypadku zachowań odbiegających od przyjętych norm.

Dorośli w swoich kontaktach z dziećmi i młodzieżą, często nieświadomie stosują bariery komunikacyjne. T. Gordon określa je jako barykady, które utrudniają współprace pomiędzy rodzicem a dzieckiem. Rodzice stwarzają sytuacje, w których dzieci przestają z nimi rozmawiać i ,,zamykają się w sobie’’. Przykładami wcześniej wspomnianych barykad są między innymi:

  • Udzielanie rad;
  • Wydawanie poleceń;
  • Ostrzeganie;
  • Wygłaszanie kazań;
  • Krytykowanie;
  • Tłumaczenie;
  • Pocieszanie;
  • Wypytywanie;

Rodzice próbują sami rozwiązywać problemy za swoje dzieci i biorą za to pełną odpowiedzialność . Nie pozwalają im podejmować własnych decyzji. Zapominają o tym, że w przyszłości ich pociechy będą stawały przed trudnymi, życiowymi wyborami. Wyręczanie ich powoduje brak samodzielności oraz uzależnienie od rodziców.  Problemem rodziców jest fakt, że znają oni jedynie dwa wyjścia, które mogą prowadzić do rozwiązywania konfliktów:

  1. Ja zwyciężam – ty przegrywasz;
  2. Ja przegrywam – ty zwyciężasz;
  3. Gordon znajduje złoty środek, czyli trzecią zasadę postępowania w sytuacjach trudnych – Wychowanie bez porażek. Jak zastosować tą metodę w praktyce? Jednym z głównych jej założeń jest tzw. aktywne słuchanie – bez wyrażania swoich uczuć oraz uprzedzeń. Cztery podstawowe techniki stosowane w tej metodzie to:
  • Słuchanie bierne – czyli, umożliwienie ,,wygadania’’ się dziecku, ośmielenie dziecka do mówienia poprzez bierne słuchanie;
  • Zaakcentowanie uwagi – czyli stosowanie sygnałów podczas przerw w wypowiedziach, takich jak np. marszczenie czoła, kiwanie głową lub udzielanie wypowiedzi : ‘’hm..’’ , ‘’rozumiem’’.
  • Otwieracze i zachęty – innymi słowami są to odpowiedzi, które nie są zabarwione uczuciami, sądami czy opiniami. Do tzw. otwieraczy można zaliczyć zwroty takie jak: ‘’hm..hm..’’ , ‘’aha’’ , ‘’rzeczywiście’’, ‘’porozmawiajmy o tym’’, ‘’opowiedz mi o tym’’. Zachęca się w ten sposób dzieci do dalszej wypowiedzi swojego zdania.
  • Czynne słuchanie – czyli próba zrozumienia uczuć nadawcy, zrozumienie sensu wypowiedzi.

Dziecko: Nigdy nie nauczę się na tą klasówkę z biologii! To jest dla mnie za trudne!

Matka: Sądzisz że to jest naprawdę trudne? I nie dasz rady go rozwiązać?

Dziecko: Tak, sądzę że się tego nie nauczę.

Jak wprowadzić Metodę bez porażek w sposób prawidłowy? T.Gordon mówi tutaj o sześciu krokach:

  1. Krok pierwszy – rozpoznanie i nazwanie konfliktu, zdobycie uwagi dziecka, zachęcenie do wspólnego rozwiązania konfliktu;
  2. Krok drugi – wspólne odnajdywanie możliwych rozwiązań konfliktu;
  3. Krok trzeci – obiektywna i krytyczna ocena wszystkich rozwiązań;
  4. Krok czwarty – wybór najlepszej opcji, wspólna decyzja – wspólne zadowolenie;
  5. Krok piąty – realizacja
  6. Krok szósty – krytyczna ocena – nie zawsze wybrana opcja okazuje się najlepsza w praktyce, trzeba więc wprowadzić modyfikacje, aby obie strony były usatysfakcjonowane.

Warto zadać sobie pytania:

Jak zapewnić dziecku harmonijny rozwój?

Jak utrzymać prawidłowe stosunki ze swoim dzieckiem i jak się z nim komunikować?

Jak rozwiązywać konflikty?

Jak słuchać, aby dzieci mówiły i jak mówić, żeby dzieci słuchały?


 

Podyskutuj z autorem:

pawlak foto

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Michał Pawlak

m.pawlak@polska-pilka-nozna.pl

Dyskusja: